{"id":18569,"date":"2026-03-30T00:45:00","date_gmt":"2026-03-30T06:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569"},"modified":"2026-03-29T20:42:36","modified_gmt":"2026-03-30T02:42:36","slug":"tertulia-literaria-textos-en-lenguas-originarias-de-oaxaca-en-el-festival-san-luis-en-primavera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569","title":{"rendered":"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>H\u00e9ctor Pineda y Zulvia Orozco compartieron sus procesos de creaci\u00f3n, traducci\u00f3n y las implicaciones de escribir desde dos cosmovisiones en sus lenguas maternas Didxada (zapoteco) y ombeayi\u00fc\u00fcts (ihuiteco), en el marco de la participaci\u00f3n de Oaxaca como estado invitado.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>En el marco de las actividades del Festival San Luis en Primavera 2026, se llev\u00f3 a cabo la Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca, con la participaci\u00f3n de la escritora&nbsp; Zulvia Orozco y el escritor H\u00e9ctor Pineda, quienes compartieron su experiencia en la creaci\u00f3n y traducci\u00f3n literaria desde sus lenguas maternas.<\/p>\n\n\n\n<p>Durante su intervenci\u00f3n, H\u00e9ctor Pineda, originario de Santa Mar\u00eda Xadani, abord\u00f3 el proceso de trasladar textos de su lengua originaria Didxada, una variante del zapoteco, al espa\u00f1ol, destacando que una traducci\u00f3n literal no siempre logra transmitir el mismo significado ni la carga cultural. Se\u00f1al\u00f3 que este ejercicio implica un trabajo m\u00e1s profundo de reinterpretaci\u00f3n para conservar la esencia del mensaje.<\/p>\n\n\n\n<p>Por su parte, Zulvia Orozco, originaria de la regi\u00f3n del Istmo con influencia en la costa, comparti\u00f3 que su proceso creativo comenz\u00f3 desde la adolescencia, a trav\u00e9s de la declamaci\u00f3n y la poes\u00eda, evolucionando posteriormente hacia la literatura. Sus vivencias personales y su migraci\u00f3n a la capital de Oaxaca han sido una fuente constante de inspiraci\u00f3n para su obra en la lengua ombeayi\u00fc\u00fcts, traducida al espa\u00f1ol.<\/p>\n\n\n\n<p>Ambos coincidieron en que las lenguas originarias poseen formas propias de narrar el mundo, lo que representa un reto al momento de traducir sus textos al espa\u00f1ol. En este sentido, explicaron que, en ocasiones, es necesario complementar los poemas con notas aclaratorias para contextualizar su significado. El principal objetivo es lograr que la versi\u00f3n en espa\u00f1ol conserve el mismo impacto emocional y simb\u00f3lico que en su lengua original.<\/p>\n\n\n\n<p>Finalmente, destacaron que escribir desde dos lenguas implica tambi\u00e9n hacerlo desde dos cosmovisiones distintas, convirti\u00e9ndose en un acto de resistencia cultural y ling\u00fc\u00edstica que fortalece la preservaci\u00f3n de las identidades originarias, por lo que es importante perder el miedo a hablar y preservar las lenguas, como parte fundamental de la identidad.<\/p>\n\n\n\n<p>La tertulia literaria se dio como parte de la participaci\u00f3n del estado de Oaxaca como invitado especial en el Festival San Luis en Primavera 2026.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En el marco de las actividades del Festival San Luis en Primavera 2026, se llev\u00f3 a cabo la Tertulia Literaria:<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18570,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,30],"tags":[],"class_list":["post-18569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-local","category-portada"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera - sanluisinforma.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_MX\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera - sanluisinforma.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En el marco de las actividades del Festival San Luis en Primavera 2026, se llev\u00f3 a cabo la Tertulia Literaria:\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"sanluisinforma.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-30T06:45:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-30T02:42:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"164\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"sanluisinforma.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"sanluisinforma.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569\"},\"author\":{\"name\":\"sanluisinforma.com\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/person\/c30648f71476be533b6f59d092905c8b\"},\"headline\":\"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera\",\"datePublished\":\"2026-03-30T06:45:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-30T02:42:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569\"},\"wordCount\":410,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg\",\"articleSection\":[\"Local\",\"Portada\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569\",\"url\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569\",\"name\":\"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera - sanluisinforma.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-30T06:45:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-30T02:42:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg\",\"width\":300,\"height\":164},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/\",\"name\":\"sanluisinforma.com\",\"description\":\"Periodico San Luis Informa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#organization\",\"name\":\"sanluisinforma.com\",\"url\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/sanluisinforma-V.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/sanluisinforma-V.jpg\",\"width\":500,\"height\":156,\"caption\":\"sanluisinforma.com\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/person\/c30648f71476be533b6f59d092905c8b\",\"name\":\"sanluisinforma.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86e3114e34a1eecefb963e0a02f0093f93b092dddb2fe1517596343751081a87?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86e3114e34a1eecefb963e0a02f0093f93b092dddb2fe1517596343751081a87?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"sanluisinforma.com\"},\"url\":\"https:\/\/sanluisinforma.com\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera - sanluisinforma.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569","og_locale":"es_MX","og_type":"article","og_title":"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera - sanluisinforma.com","og_description":"En el marco de las actividades del Festival San Luis en Primavera 2026, se llev\u00f3 a cabo la Tertulia Literaria:","og_url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569","og_site_name":"sanluisinforma.com","article_published_time":"2026-03-30T06:45:00+00:00","article_modified_time":"2026-03-30T02:42:36+00:00","og_image":[{"width":300,"height":164,"url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"sanluisinforma.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"sanluisinforma.com","Tiempo de lectura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569"},"author":{"name":"sanluisinforma.com","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/person\/c30648f71476be533b6f59d092905c8b"},"headline":"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera","datePublished":"2026-03-30T06:45:00+00:00","dateModified":"2026-03-30T02:42:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569"},"wordCount":410,"publisher":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg","articleSection":["Local","Portada"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569","url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569","name":"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera - sanluisinforma.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg","datePublished":"2026-03-30T06:45:00+00:00","dateModified":"2026-03-30T02:42:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#primaryimage","url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg","contentUrl":"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-3-22.jpg","width":300,"height":164},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?p=18569#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/sanluisinforma.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tertulia Literaria: Textos en lenguas originarias de Oaxaca en el Festival San Luis en Primavera"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#website","url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/","name":"sanluisinforma.com","description":"Periodico San Luis Informa","publisher":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#organization","name":"sanluisinforma.com","url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/sanluisinforma-V.jpg","contentUrl":"https:\/\/sanluisinforma.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/sanluisinforma-V.jpg","width":500,"height":156,"caption":"sanluisinforma.com"},"image":{"@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/person\/c30648f71476be533b6f59d092905c8b","name":"sanluisinforma.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/sanluisinforma.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86e3114e34a1eecefb963e0a02f0093f93b092dddb2fe1517596343751081a87?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86e3114e34a1eecefb963e0a02f0093f93b092dddb2fe1517596343751081a87?s=96&d=mm&r=g","caption":"sanluisinforma.com"},"url":"https:\/\/sanluisinforma.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18569"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18571,"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18569\/revisions\/18571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sanluisinforma.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}